CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI KONU ANLATIMI / CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI YANSIT ANLAT



Ekleyen: DersTurkce.COM | Okunma Sayısı: 2828

 

 

CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI KONU ANLATIMI

 

Milli edebiyat, 1911 yılında Selanik’te çıkan “Genç Kalemler” dergisinde Ömer Seyfettin’in “Yeni Lisan” adlı makalesinin yayımlanmasıyla başlar.

 

Özellikleri:

 

·          Arapça ve Farsça dil bilgisi kuralları ile bazı istisnalar dışında bu kurala göre yapılmış tamlamalar kullanılmamalıdır.

 

·          A. Ve F. ile birlikte yabancı kelimeler Türkçedeki kullanımına göre değerlendirilmeli, Türkçe telaffuzlarına göre yazılıp söylenmeli.

 

·          A. Ve F.kelime yerine mümkün olduğunca Türkçe kelimeler kullanılmalı ;ancak konuşma diline girip yaygınlaşmış olanlar Türkçeleşmiş sayılarak kullanılmalı.

 

·          Türkiye Türkçesine ve öteki Türk lehçelerinden kelime alma yoluna gidilebilir.

 

·          İstanbul halkının günlük konuşma dili esas alınmalı.

 

·          Terimler bilim ilgili olduğu için bilim dilinde kıllanılan A.ve F. terimlerin kullanımına devam edilmeli.

 

·          Şiirde daha çok bireysel konulara yönelen bu dönem sanatçıları, roman ve öyküde sosyal meselelere eğilmişler; milliyetçilik düşüncesi, Kurtuluş Savaşı, gibi konuları ele almışlardır. Konuların İstanbul dışına çıkarılması da bu dönemin belirgin özelliklerindendir.

 

·          Sade Türkçe ve hece vezninin kullanıldığı bir edebiyat akımıdır.

 

 

 

         Milli Edebiyat Sanatçıları:

 

Mehmet Emin Yurdakul

 

Ziya Gökalp

 

Ali Canip Yöntem

 

Ömer Seyfettin

 

Mehmet Fuat Köprülü

 

Ahmet Hikmet Müftüoğlu…

 

 

 

·          Milli Edebiyat Akımından Etkilenen Sanatçılar:

 

 

 

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

 

Halide Edip Adıvar

 

Reşat Nuri Güntekin

 

Refik Halit Karay

 

Falih Rıfkı Atay

 

 

 

BEŞ HECECİLER

 

Özellikleri:

 

·          Şiirlerinde Anadolu’yu coşkulu bir dille anlattılar.

 

·          Milli Edebiyatın ölçü, biçim ve nazım şekillerini benimsemiş, o doğrultuda eserler vermişlerdir.

 

·          Dize kümelerinde dörtlüklere bağlı kalmayıp yeni biçimler aramışlardır.

 

·          İlk şiirlerinde aruzu kullanan Beş Hececiler şiire I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde başlamışlardır.

 

·          Şiirde sade ve özentisiz olmayı tercih etmişler, eserlerinde konuşma dilini kullanmışlardır.

 

·           Gerçekçi olmak istemişler ancak hemen hepsi romantizme sürüklenmiştir.

 

·          Beş Hececiler:

 

Faruk Nafiz Çamlıbel

 

Enis Behiç Koryürek

 

Halit Fahri Ozansoy

 

Orhan Seyfi Orhon

 

Yusuf Ziya Ortaç

 

 

GARİP AKIMI (I. YENİ)

 

 ·          1941’de Orhan Veli Kanık, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet birlikte yayımladıkları Garip adlı şiir kitabının önsözünde bu akımın ilkelerini ortaya koydular.

 

Özellikleri:

·          Şiirde ölçüyü bırakıp serbest şiir yazma yoluna gittiler.

·          Uyağı şiir için gerekli olmaktan çıkardılar.

·          Her şeyi şiirin konusu haline getirdiler. Böylece şairane duygular şiirden uzaklaştırdılar.

·          Her türlü sözcüğün şiirde kullanılmasını savundular, böylece gündelik küçük sorunlar, halktan kişiler, sokak… şiire girdi.

·          Şiirde bütün güzelliğini benimsediler.

·          Şiirin düşünce ve zekadan güç alarak yaşama sevincini anlatması gerektiğini söylediler.

·          Dilin sanatlardan arındırılmış olarak doğal biçimde kullanılması gerektiğini savundular.

·          Şiirde toplumsal aksaklıkları eleştirdiler.

·          Şiirde mizaha yer verdiler.

 

İKİNCİ YENİ

 

Özellikleri:

 ·          Orhan Veli arkadaşlarının yalın anlatımına tepki olarak doğmuştur.

 ·          II. Yeni şiirimizde çok uzun soluklu olmasa, geniş bir okuyucu kitlesi bulamasa da Türk şiirine yeni boyutlar getirmiştir.

 ·          “şiir için şiir” anlayışıyla hareket etmişler; erdem, ahlak, toplum ve gerçek gibi konuların şiirin dışında tutulması gerektiğini savunmuşlardır.

 ·          Onlara göre anlamlı olmak şiir için önemli değildir.

 ·          II. Yeni’ye göre şiir bir öykü anlatma aracı değildir. Öteki edebi türlerden kesin çizgilerle ayrılmalıdır. Bu yüzden konuyu ve olayı şiirden atmışlardır.

 ·          Eşya, görünüm ve insanı gerçeküstücülükten daha aşırı bir soyutlama ile anlatmayı amaç edinmişlerdir.

 ·          Onlara göre şiirde ahenk, ölçü ve uyakla değil; musiki ve anlatım zenginliği ile sağlanmalıdır.

 

II. Yeni Sanatçıları:

 

Sezai Karakoç

 

Edip Cansever

 

Turgut Uyar

 

İlhan Berk

 

Cemal Süreyya

 

Ece Ayhan

 

20.YÜZYIL TÜRK EDEBİYATINDA BAĞIMSIZ SANATÇILAR

 

Milli Edebiyatçılarla aynı dönemde yaşadığı halde bu akıma bağlı olmayan sanatçılar şunlardır:

 

Ahmet Haşim

 

Hüseyin Rahmi Gürpınar

 

Mehmet Akif Ersoy

 

Yahya Kemal Beyatlı

 

Ahmet Rasim

 

Rıza Tevfik Bölükbaşı

 

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

 

Genel Özellikleri:

 

·          Yazı diliyle konuşma dili arasındaki fark ortadan kalkmış, dilde sadeleşme çabaları aralıksız sürmüştür.

·          Edebiyatımız bu dönemde toplumcu bir karakter kazanmış, edebiyatta gerçekçi bir anlayış güdülmüştür.

·          Aruzun yerini hece vezni almış, şiirlerde de günlük konuşma dili kullanılmıştır.

·          Şiirin biçimce serbestleşmesi sağlanmıştır.

·         Şiir, roman, hikaye ve tiyatro gibi türler gelişmiş, bu türlerde başarılı ürünler verilmiştir.

·          İstanbul dışında da pek çok edebiyatçı yetişmiştir.

·          Öykü ve romanda toplumsal gerçekçilik egemin olmuştur.

 

YEDİ MEŞALECİLER

 

·          Beş Hececilerin gerçekçilik ve içtenlikten uzak şiirlerine tepki olarak doğmuştur.

·          Girişimlerini “canlılık, samimiyet ve sürekli yenilik” olarak özetlediler ancak  bunu gerçekleştiremediler.

·          Hece vezninden yola çıktılar, biçimde bir yenilik yapamadılar.

·          Özde ise Verlaine, Mallerme, özellikle de Baudelarie gibi Fransız ozanlarını örnek aldılar.

·          Olayları daha gerçekçi bir gözle, içten ve yeni bir ruhla anlatmak istediler.

·          Konuları olabildiğince genişletmeye çalıştılar.

·          Şiirlerinde izlenimciliğin tesiri görülür. (tablo gibi şiir)

·          Topluluk 1928’de Meşale Dergisi’nin kapanmasıyla dağıldı.

 

          Yedi Meşaleciler Kimler:

 

Yaşar Nabi Nayır

 

Ziya Osman Saba

 

Vasfi Mahir Kocatürk

 

Kenan Hulusi Koray

 

Sabri Esat Siyavuşgil

 

Cevdet Kudret Solok

 

Muammer Lütfi Bahşi

 

TOPLUMSAL GERÇEKÇİLER

 

Özellikleri:

 

·          I. ve II. Yeni’ye tepki olarak ortaya çıkmıştır.

·          Sosyal olaylara ve toplumsal meselelere yönelmişlerdir.

·          Eserlerinde köy hayatını ve köylülerin sorunlarını ele alan bu sanatçılar yurt gerçeklerini anlatmak gerektiğini savunmuşlardır.

·          Özellikle hikaye ve roman türünde başarılı olmuşlardır.

 

 

Toplumsal Gerçekçi Sanatçıları:

 

Nazım Hikmet

 

Rıfat Ilgaz

 

Ahmet Arif

 

Kemal Tahir

 

Orhan Kemal

 

SON

 

TANZİMAT EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

FECR-İ ATİ EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

MİLLİ EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

CUMHURİYET EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

1940 SONRASI EDEBİYATI KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ…

 




Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece dersturkce.com'a aittir. Sitemizde yer alan dosya ve içeriklerin telif hakları dosya ve içerik gönderenlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır. Telif hakkına sahip olan dosyaları lütfen iletişim bölümünden bize bildiriniz. Dosya 72 saat içerisinde siteden kaldırılır.Telif Hakkı Hakkında|Editör, ziyaretçi ya da üyelerimiz tarafından eklenen hiç bir içerikten dersturkce.com sorumlu değildir.İLETİŞİM:dersturkcem@gmail.com
Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.